Lễ Phật Đản: ý nghĩa, hoạt động và cách đón lễ

Phật Đản là gì?

Theo truyền thống, Thái tử Tất Đạt Đa, sau này là Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, đản sinh cách đây hơn 2.500 năm tại vườn Lâm Tỳ Ni, nay thuộc Nepal. Phật Đản là dịp người học Phật tưởng nhớ sự kiện ấy và tri ân Đức Phật.

Phật Đản còn được gọi là Vesak, theo tên tháng trong tiếng Pali. Ở nhiều nước Vesak kỷ niệm cả đản sinh, thành đạo và nhập Niết Bàn; theo truyền thống Việt Nam, ba sự kiện này thường được mừng vào ba ngày khác nhau, và Phật Đản chú trọng sự đản sinh.

Ngày Phật Đản

Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức Đại lễ Phật Đản vào ngày rằm tháng Tư âm lịch. Năm 1950, Đại hội Phật giáo thế giới tại Colombo (Sri Lanka) thống nhất chọn ngày trăng tròn tháng Vesak làm ngày kỷ niệm chung; trước đó nhiều nơi ở Việt Nam mừng vào mùng 8 tháng Tư.

Ngày dương lịch của rằm tháng Tư thay đổi mỗi năm, bạn tra lịch âm hoặc hỏi chùa gần nhà để biết ngày cụ thể. Nhiều chùa tổ chức các hoạt động trong cả tuần quanh ngày rằm.

Ý nghĩa của Phật Đản

Phật Đản nhắc ta nhớ rằng Đức Phật là một con người đã tự mình tìm ra con đường chuyển hóa khổ đau và truyền lại cho mọi người. Vì thế ngày lễ không chỉ để tưởng niệm, mà còn là dịp suy ngẫm về lời Ngài dạy: lòng từ bi, trí tuệ và sự tỉnh thức.

Nhiều người nhân dịp này dọn dẹp nhà cửa, trang hoàng bàn thờ Phật, ăn chay và làm việc thiện để giữ cho tâm nhẹ nhàng, thanh tịnh. Mỗi gia đình thực hành theo cách riêng của mình.

Các hoạt động thường gặp trong mùa Phật Đản

Mỗi chùa và mỗi địa phương tổ chức một khác. Những hoạt động thường gặp gồm:

• Lễ tắm Phật (mộc dục): dùng nước thơm tưới lên tượng Thái tử sơ sinh, biểu tượng cho việc làm trong sạch tâm chứ không phải làm sạch pho tượng.
• Trang hoàng chùa bằng hoa, cờ Phật giáo và đèn lồng.
• Tụng kinh, nghe pháp, thuyết giảng về cuộc đời và lời dạy của Đức Phật.
• Thả hoa đăng ở một số nơi.
• Ăn chay, làm công quả, giúp đỡ người khó khăn và các hoạt động từ thiện.

Đón Phật Đản tại nhà hoặc trực tuyến

Tại nhà, bạn có thể thay hoa và nước ở bàn thờ, thắp hương lễ Phật, đọc thêm về cuộc đời Đức Phật và cùng gia đình làm một việc thiện nhỏ. Cách lễ Phật đơn giản được nói ở chuasen.com/cach-le-phat-tai-nha/.

Nếu chưa thể đến chùa, bạn có thể vào Chùa Sen thắp hương, dâng hoa, lạy Phật, niệm “Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật” bằng tràng hạt (xem chuasen.com/niem-phat-online/), tụng kinh hoặc ngồi thiền, rồi hồi hướng. Chùa Sen không thay lễ Phật Đản ở chùa; khi có điều kiện, bạn nên đến dự lễ cùng đại chúng.