Đi chùa ngày rằm và mùng một: ý nghĩa, lễ nghi và cách đi chùa online

Mùng một và rằm là hai ngày âm lịch mà nhiều người Việt chọn để đi chùa, dâng hương, nghe pháp và giữ ngày chay. Chùa Sen (chuasen.com) giải thích ý nghĩa của hai ngày này, cách chuẩn bị trang phục và lễ vật, thứ tự lễ ở chùa, ý nghĩa của việc thắp hương, thắp nến. Khi bận hoặc ở xa, bạn có thể đi chùa online ngay trong Chùa Sen.

Vào chùa thắp hương, thắp nến

Vì sao đi chùa ngày rằm và mùng một?

Mùng một là ngày đầu tháng âm lịch, rằm là ngày 15, gần ngày trăng tròn. Trong sinh hoạt của Phật tử, hai ngày này gắn với ngày trai: ngày giữ chay tịnh, tụng kinh, niệm Phật và làm việc thiện. Người phát nguyện giữ nhiều ngày trai thì giữ thêm các ngày khác trong tháng, còn nhị trai là giữ hai ngày mùng một và rằm; theo một bài viết trên báo Phật giáo, mỗi tháng tối thiểu Phật tử nên giữ nhị trai.

Đi chùa ngày rằm, mùng một là thói quen đẹp chứ không phải quy định bắt buộc. Nhiều bài viết nhắc rằng người Phật tử chỉ cần thành tâm; dâng hương, lễ Phật mỗi ngày thì càng tốt, còn người bận có thể chọn hai ngày này để dâng hoa, quả, hương, đèn rồi đến chùa dự khóa lễ sám hối, cầu an và cúng dường Tam bảo. Lịch rằm, mùng một của 13 tháng tới có ở chuasen.com/ngay-ram-mung-mot/, còn các ngày lễ lớn như Vu Lan, Phật Đản có ở chuasen.com/ngay-le-phat-giao/.

Chuẩn bị trang phục và lễ vật

Việc chuẩn bị không cầu kỳ; điều quan trọng là sạch sẽ, nhã nhặn và tâm cung kính.

  • Trang phục: chọn quần áo dài, kín đáo, giản dị và sạch sẽ; tránh áo sát nách, áo ba lỗ, quần short, váy ngắn và màu quá sặc sỡ. Không cần trang trọng như đi dự tiệc.
  • Lễ vật chay: hương, hoa tươi, trái cây, oản, xôi, chè. Không dâng đồ mặn lên điện Phật và không dùng vàng mã.
  • Tiền cúng dường bỏ vào hòm công đức, không đặt lên hương án hay nhét vào tay tượng.
  • Tắt chuông điện thoại, đi nhẹ, nói khẽ; việc chụp ảnh, quay phim cần xem chùa có cho phép không.
  • Ăn chay trong ngày nếu hoàn cảnh cho phép; đây là việc tự nguyện.

Thứ tự lễ và cách thắp hương

Mỗi chùa bố trí khác nhau, nhưng thứ tự thường gặp là đặt lễ và thắp hương ở ban Đức Ông, rồi lên chánh điện lễ Phật và Bồ Tát, sau đó lễ ở các ban thờ khác và cuối cùng là nhà Tổ. Nhiều người cũng gặp quý thầy cô hoặc người tiếp khách trước để xin lễ.

Ở chánh điện, bạn nên đứng chếch sang một bên thay vì đứng giữa điện. Khi đi quanh bàn thờ, hãy chắp tay trước ngực và đi chậm. Bạn thắp một hoặc ba nén hương (xem chuasen.com/cach-le-phat-tai-nha/), khấn thầm hoặc chỉ mấp máy môi, rồi vái ba vái hoặc lạy ba lạy tùy từng nơi; khi lễ Tam bảo, người ta quỳ lạy ba lạy với năm phần thân chạm đất.

Bạn có thể khấn bằng lời của chính mình. Nhiều thầy khuyên giữ tâm an nhiên, đừng cầu xin quá nhiều về danh lợi, và cầu bình an cho mọi chúng sinh chứ không chỉ cho bản thân hay gia đình.

Thắp nến, dâng đèn có ý nghĩa gì?

Thắp nến hay dâng đèn trước bàn thờ Phật là một cách cúng dường. Ánh sáng thường được hiểu là tượng trưng cho trí tuệ của Đức Phật, soi sáng vô minh, và nhắc mỗi người tự dùng trí tuệ để soi chiếu chính mình. Truyện “Bần nữ cúng đèn” cho thấy điều quan trọng là lòng thành kính và tâm thanh tịnh chứ không phải số lượng đèn; người dâng đèn nên giữ tâm không cầu lợi.

Nếu thắp nến thật, hãy đặt chắc trên chân nến, cách xa rèm, giấy và vật dễ cháy, và không để nến cháy khi không có người trông. Với người ở xa, nến trong Chùa Sen là cách giữ nếp dâng đèn mà không cần lửa thật.

Đi chùa online ngày rằm và mùng một

Chùa Sen có thẻ Hôm nay hiện ngày dương lịch và âm lịch, cho biết khi nào là mùng một hay rằm, nhắc còn mấy ngày nữa tới rằm hoặc mùng một, ghi chú ngày vía và ngày lễ Phật giáo, kèm một lời nhắc nhẹ cho ngày mới.

Vào ngày rằm hay mùng một, bạn có thể vào chùa, thắp hương, thắp nến (mỗi ngọn nến trên bàn thờ cháy khoảng 10 phút rồi tắt), dâng hoa, thỉnh chuông, lạy Phật, thả đèn hoa đăng (xem chuasen.com/tha-den-hoa-dang/), ngồi bồ đoàn niệm Phật, tụng kinh hoặc thiền rồi hồi hướng. Hướng dẫn từng bước có ở chuasen.com/huong-dan-di-chua-online/ và các cách thực hành ở chuasen.com/thap-huong-online/.

Thẻ Hôm nay còn có mục lời nhắc tu tập mỗi ngày (tên trong thẻ là Gieo quẻ, ghi rõ không phải bói toán). Chùa Sen là chỗ hỗ trợ việc tu tập hằng ngày: không hứa hẹn kết quả nào và không thay việc đến chùa gặp quý thầy cô khi bạn có điều kiện.

Câu hỏi thường gặp

Đi chùa ngày rằm, mùng một có bắt buộc không?

Không bắt buộc. Người Phật tử chỉ cần thành tâm; dâng hương, lễ Phật mỗi ngày thì càng tốt, còn người bận thường chọn ngày rằm và mùng một để đến chùa dự lễ và cúng dường Tam bảo.

Đi chùa ngày rằm nên mặc gì?

Nên mặc quần áo dài, kín đáo, giản dị và sạch sẽ; tránh áo sát nách, áo ba lỗ, quần short, váy ngắn và màu quá sặc sỡ. Không cần mặc trang trọng, chỉ cần lịch sự và nhã nhặn.

Đi chùa ngày rằm, mùng một nên mang lễ vật gì?

Lễ vật chay là đủ: hương, hoa tươi, trái cây, oản, xôi hoặc chè. Không dâng đồ mặn lên điện Phật, không dùng vàng mã, và tiền cúng dường nên bỏ vào hòm công đức.

Mùng một và rằm có nên ăn chay không?

Nhiều Phật tử giữ chay vào mùng một và rằm, gọi là nhị trai, kết hợp với tụng kinh, niệm Phật và làm việc thiện. Đây là việc tự nguyện tùy hoàn cảnh của mỗi người; nếu có bệnh hay cần chế độ ăn riêng, bạn nên hỏi bác sĩ.

Có thể đi chùa online vào ngày rằm, mùng một không?

Có. Chùa Sen (chuasen.com) mở mọi lúc, miễn phí và không cần đăng ký, nên bạn có thể thắp hương, thắp nến, niệm Phật, tụng kinh hoặc thiền vào hai ngày này. Chùa Sen không thay việc đến chùa thật khi bạn có điều kiện.

Vào chùa thắp hương, thắp nến

Xem thêm