Đi chùa đầu năm (Tết Đinh Mùi 2027): ý nghĩa, nên làm gì và đi chùa online

Vì sao nhiều người đi chùa đầu năm?

Đầu năm là lúc người ta muốn bắt đầu nhẹ nhàng: về với gia đình, nhớ ơn ông bà tổ tiên, rồi đến chùa lễ Phật, nghe pháp và nguyện cho gia đình cùng mọi người được bình an. Đi chùa đầu năm là một thói quen đẹp của người Việt chứ không phải quy định bắt buộc; điều Phật tử cần là lòng thành, và bạn có thể lễ Phật ở nhà vào bất cứ ngày nào.

Năm Đinh Mùi, mùng một Tết là thứ Bảy, ngày 6 tháng 2 năm 2027 và rằm tháng Giêng (Thượng Nguyên) là thứ Bảy, ngày 20 tháng 2 năm 2027, đều theo dương lịch. Nhiều người đi chùa vào mùng một hoặc những ngày đầu xuân, nhiều người chọn rằm tháng Giêng; không có ngày nào bắt buộc, và mỗi chùa có lịch lễ riêng nên bạn nên hỏi chùa gần nhà. Bạn đối chiếu ngày âm và ngày dương ở chuasen.com/lich-am/, còn các ngày lễ khác trong năm ở chuasen.com/ngay-le-phat-giao/.

Đi chùa đầu năm nên làm gì?

Một chuyến đi chùa đầu năm có thể giản dị như sau; bạn bớt hay thêm tùy chùa và tùy sức mình.

• Lễ Phật bằng lòng thành: thắp một hoặc ba nén hương, chắp tay, vái hoặc lạy ba lạy ở chánh điện. Cách lễ cơ bản có ở chuasen.com/cach-le-phat-tai-nha/ và thứ tự lễ ở chùa có ở chuasen.com/di-chua-ram-mung-mot/.
• Giữ tâm thanh tịnh: đi nhẹ, nói khẽ, tắt chuông điện thoại, giữ vẻ mặt hiền hòa.
• Ăn mặc kín đáo, nhã nhặn: quần áo dài, sạch sẽ, giản dị; tránh áo sát nách, áo ba lỗ, quần short và váy ngắn.
• Không chen lấn: ngày đầu năm chùa rất đông, hãy xếp hàng, nhường người già và trẻ nhỏ; nếu được, đi vào sáng sớm hoặc những ngày sau mùng một cho thong thả.
• Dâng lễ chay đơn giản: hương, hoa tươi, trái cây; không cần mâm cao cỗ đầy.
• Nguyện cầu bằng lời của chính mình, ngắn và chân thành; nhiều thầy khuyên cầu bình an cho mọi người chứ không chỉ cho riêng mình.
• Nếu chùa có giờ và có chỗ, nghe pháp, tụng kinh hay ngồi niệm Phật một lát, rồi hồi hướng lòng lành đến mọi người.

Những điều nên hạn chế khi đi chùa ngày Tết

Đây là những lời nhắc phổ biến ở nhiều chùa; riêng việc không đốt vàng mã trong chùa, Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã nhiều lần khuyến nghị. Mỗi chùa có thể có hướng dẫn riêng, nên bạn hãy làm theo biển báo và lời nhắc của quý thầy cô.

• Hạn chế đốt vàng mã: vàng mã là phong tục dân gian, không phải nghi thức của đạo Phật, và khói giấy dễ gây ô nhiễm, cháy trong khuôn viên chùa.
• Không đặt tiền lẻ lên tượng Phật, hương án hay nhét vào tay tượng; nếu muốn cúng dường, hãy bỏ vào hòm công đức hoặc hỏi quý thầy cô.
• Không dâng đồ mặn lên điện Phật; lễ chay là đủ.
• Không bẻ cành, hái lá hay giẫm lên cây cỏ trong sân chùa; chùa có phát lộc thì nhận theo hướng dẫn.
• Không xả rác, không để hương cháy dở gần vật dễ cháy; trẻ nhỏ luôn có người lớn đi cùng.
• Chụp ảnh, quay phim ở chánh điện chỉ khi chùa cho phép.

Xin lộc, hái lộc và xin xăm đầu năm: phong tục dân gian hay giáo lý?

Xin lộc, hái lộc đầu xuân và xin xăm là những phong tục dân gian quen thuộc của người Việt vào dịp đầu năm, không phải giáo lý hay nghi thức bắt buộc của đạo Phật. Mỗi chùa làm một khác: có chùa phát lộc là chút lễ chay hay cành lộc nhỏ, có chùa không có xăm. Nếu tham gia, bạn hãy làm theo hướng dẫn của chùa và xem đó là lời chúc đầu xuân; những thứ ấy không hứa trước điều gì về may rủi hay tiền bạc.

Quẻ ở Chùa Sen cũng chỉ để vui: ống xăm ở vườn Đông cho bạn rút một que, nhận một lời nhắn hiền và một việc nhỏ làm được hôm nay, không phải bói toán. Cách xin và lời ghi rõ của Chùa Sen có ở chuasen.com/xin-que-online/. Dù xin ở chùa thật hay trên mạng, bạn cũng đừng dựa vào quẻ để quyết định việc lớn.

Ở xa, bận hay quá đông: đi chùa đầu năm online

Không phải ai cũng về được quê hay chen được vào chùa ngày Tết. Chùa Sen mở mọi lúc, miễn phí và không cần đăng ký; bạn có thể thắp hương, lạy Phật, ngồi bồ đoàn niệm Phật, tụng một thời kinh ngắn hay ngồi thiền rồi hồi hướng ngay trong chùa online. Hướng dẫn từng bước có ở chuasen.com/huong-dan-di-chua-online/, và cách thắp hương online ở chuasen.com/thap-huong-online/.

Thẻ Hôm nay trong Chùa Sen hiện ngày âm lịch và nhắc các ngày lễ Phật giáo, nên bạn biết hôm nào là mùng một, hôm nào là rằm.

Chùa Sen là chỗ hỗ trợ việc tu tập hằng ngày: không hứa hẹn kết quả nào, không thay việc về thăm gia đình hay đến chùa gặp quý thầy cô khi bạn có điều kiện.